نقش آفرینی ایران در مناسبات منطقه­ ای و فرامنطقه ­ای

01 اسفند 1394

وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد دور دوم نشست سوریه با حضور نمایندگان 17 کشور از جمله ایران روز شنبه 23 آبان برگزار خواهد شد . وزارت خارجه آمریکا افزود: در این نشست که با هدف پایان دادن به بحران سوریه برگزار می شود، علاوه بر «جان کری» وزیر خارجه آمریکا، نمایندگان سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا نیز حضور می­یابند . قرار است دور تازه تلاش­های دیپلماتیک برای حل بحران سوریه، در ادامه نشست یک روزه پیشین باشد که روز 8 آبان و با حضور ایران در وین برگزار گردید و بیش از 7 ساعت نیز به طول انجامید.
در حالیکه تا چندی پیش بر سر حضور ایران در نشست اخیر سوریه گفت و گوهای ضد و نقیضی شنیده میشد، بالاخره این نشست با حضور فعال ایران برگزار گردید و حتی در سخنانی از صدر اعظم آلمان با اشاره به مذاکرات موفق هسته ای ایران به عنوان الگوی مذاکرات یاد شد.
مسائل مهمی چون نقش ایران در تامین انرژی جهان و دسترسی به منابع عظیم نفت و گاز (که در حوزه اقتصاد و انرژی همچنان در صدر اخبار جهان قرار دارند)، ثبات در منطقه خاورمیانه که ایران به عنوان مرکز منطقه نقش استراتژیک و محوری در بوجود آوردن تعادل در امنیت و ثبات منطقه ای دارد، ظهور گروههای تروریستی و نقش ایران در مبارزه با آنها و از همه مهمتر ثبات سیاسی ایران که باعث شده به عنوان یک قدرت پیشرو و یکی از محورهای اصلی نقش آفرینی سیاسی و اقتصادی محسوب گردد، از جمله مسائلی هستند که بی تردید به کشورهای منطقه و جهان اجازه حذف ایران را از مذاکرات سیاسی نخواهد داد.
لازم به ذکر است منطقه خاورمیانه به عنوان شاهراه جهانی که سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا را به هم متصل می­نماید به عنوان منطقه ای بسیار مهم در دنیا محسوب می گردد ضمن اینکه ذخایر مهمی از مواد اولیه مورد نیاز صنایع نیز مانند: نفت، گاز و فلزات اساسی در این منطقه وجود دارند که اهمیت آن را بیش از پیش می ­نماید.
نقش­پذیری کشورمان در سیاست و اقتصاد خاورمیانه راهکاری مناسب برای ورود به کشورهای منطقه در راستای کمک در بازسازی آنها و بوجود آوردن ثبات سیاسی و در مرحله بعد نیز رونق اقتصادی می­باشد که بر نقش تاثیرگذار ایران در منطقه نیز تاکید دارد.
بحث مهم دیگر اینکه، دنیا از بحث­های منطقه­ای عبور کرده و با تشکیل گروههای منسجم سعی در برقراری ارتباط با دیگر کشورها (به خصوص کشورهای همسایه) و همچنین همکاریهای اقتصادی و سیاسی منطقه­ای دارند (از جمله پیمان­های مهم: G8 ، شانگهای، منطقه یورو) بنابراین کشور ما نیز باید بکوشد تا ضمن عضویت در برخی از این گروهها یا پیشنهاد و تشکیل گروههای جدید گام های مهم و تاثیرگذاری بردارد و بار دیگر نقش محوری خود را در منطقه ایفا نماید.
در این راستا می­ بایست به نقش پیمان­های منطقه ­ای و فرامنطقه ای در خلق موقعیت لجستیک و نیز مدیریت زنجیره تأمین در این منطقه خاص توجه ویژه­ای داشته باشد چرا که همگرایی و مناسبات نزدیک کشورمان با کشورهای آسیای جنوب شرقی مانند چین، هند که با آنها مناسبات اقتصادی داشته ایم و مالزی و برخی دیگر از کشورهای مسلمان به دلیل مناسبات فرهنگی عمیق به لحاظ اشتراکات دینی و مذهبی باعث بوجود آمدن موقعیت نزدیکی شده است که میتوان در راستای اقتصاد مقاومتی از آن بهره جست.
از آنجائیکه مقام معظم رهبری در تشریح اهداف اقتصاد مقاومتی به ایفای نقش ایران در منطقه بسیار تأکید داشته است بنابراین می­بایست کشور در راستای تحقق این هدف و با تکیه بر مناسبات ذکر شده با کشورهای مختلف در جهت ایجاد همکاریهای مشترک منطقه ای و فرامنطقه ای گام بردارد.
در پایان با تاکید بر نقش کنونی ایران در مناسبات منطقه ای و فرامنطقه ای، به عنوان یک قدرت برتر که نفوذ سیاسی بسیاری بر کشورهای منطقه دارد میتواند از این مهم در راستای اهداف اقتصادی نیز استفاده نماید. به عنوان مثال اگر بتواند بحران سوریه را مدیریت کند، در مرحله بعد میتواند عهده ­دار بازسازی سوریه گردد و این سبب رونق صادرات و در مرحله اول صنایعی چون فولاد و سیمان و پس از آن بازاری برای کالاهای مصرفی بوجود آمده چرا که صنایعی مانند صنعت خوراکی، لبنیات، کاشی و سرامیک، شیمیایی و ... از جمله صنایع فعال در ایران هستند که توانایی صادرات به کشورهای منطقه را نیز دارند. این مهم در مرحله بعد میتواند سبب رونق اقتصادی نیز گردد که تاثیرات آن بر بورس و صنایع بورسی به عنوان دماسنج اقتصادی نیز انکارناپذیر خواهد بود.